YEREL BASIN DOSYASI: Taşralı Gazeteciler, Mesleğin Pratisyen Hekimleridir

Platform Söyleşileri - 5 Şubat 2010, Cuma

Marmaris’teki yerel basını mercek altına aldığımız dosyamızın ikinci röportajını Çağdaş Marmaris’in kurucusu Mehmet Emin Berber ile gerçekleştirdik.

“Taşralı gazeteciler, mesleğin pratisyen hekimleridir”   

Mürsel Sezen Halklailiskiler.com.trEdebiyat mezunu olan Mehmet Emin Berber 40 yıldır, Marmaris bölgesinde gazetecilik mesleğini sürdürüyor. Yerel basın çalışanlarını pratisyen hekimlere benzetiyor. Çünkü yerel basında çalışan gazeteciler, her tür haberi yapmak zorunda… Polisiyeden siyasete, ekonomiden magazine kadar…  

Mürsel Sezen
Halklailiskiler.com.tr
 


Marmaris’in genel yapısı ve ekonomisi hakkında biraz bilgi verebilir misiniz bize?

Marmaris’in geçim kaynağı turizmdir. 65 bin yatak kapasitesi vardır. Bunun 15 binini 5 ve 4 yıldızlı oteller karşılar. 50 bini ise 3 yıldızlı, 2 yıldızlı, 1 yıldızlı oteller, apart oteller, belediye belgeli pansiyonlar karşılar. Bu Marmaris’te yaşayan 40 bin kişinin geçim kaynağıdır. Yatak kapasitesi dışında yine turizmle geçimini sağlayanlar da var. Örneğin tekne, mağaza sahipleri gibi…

 

Marmaris’in alaylı değil mektepli gazetecilerindensiniz. Nereden mezunsunuz?

Mehmet Emin Berber Çağdaş Marmaris GazetesiAslında gazetecilik eğitimi almadım. Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümü’nü bitirdim. 16 yıl Türkçe-Edebiyat öğretmenliği yaptım. Aynı zamanda gazetecilikle ilgileniyordum. Bir gün tercih yapmak zorunda kaldım. Öğretmenliği de çok sevmeme rağmen bıraktım ve tamamen gazeteciliğe ve matbaacılığa yöneldim. Matbaa işlerimiz karın doyuracak düzeye gelmişti. 

 

TRT muhabirliği ve Anadolu Ajansı muhabirliği mi yaptınız?

Evet. NTV, TRT ve Anadolu Ajansı muhabirliği yaptım. Şu anda sadece Cumhuriyet, TRT ve kendi gazetemin muhabirliğini yapıyorum. NTV’den 4-5 yıl önce, Anadolu Ajansı’ndan da 2 yıl önce ayrıldım.

 

Ulusal basın sizden daha çok ne tarz haberler almayı tercih ediyordu?

Taşradaki gazeteciler pratisyen hekim gibidir. Taşrada muhabirseniz, her türlü haberi yapacak bilginiz olmalı ve her türlü haberi yapabilecek durumda olmalısınız. Örneğin ben sadece turizm haberi, balıkçılık haberi veya arazi anlaşmazlığı haberi yaparım diyemezsiniz. Burayı sel basar, haber olur, havalar sıcaktır haber olur, kırk yılda bir kar yağar bu da haber olur. Polisiyeden siyasete, ekonomiden magazine kadar her türlü haberi yazmak zorundasınız.


Çağdaş Marmaris gazetesinde kaç kişilik bir kadro ile çalışıyorsunuz?

Sekiz kişilik bir kadroyuz. Aynı zamanda eşim, kızım, oğlum ve ben de burada kadrolu olarak görev yapıyoruz. Oğlum gazetenin sahibi olmasına rağmen İstanbul’da olduğu için pek fazla ilgilenemiyor. 6-7 kişi de reklam bölümünde çalışıyor.

 

Reklam alanla haber yapan aynı kişi mi? Nasıl bir yapılanmanız var?

Elimizden geldiğince ayrı tutmaya çalışıyoruz. Küçük yerlerde haber yapmanın en büyük dezavantajı şudur; örneğin büyük şehirlerde haberini yaptığınız kişi ile hayatınızda hiç karşılaşmayabilirsiniz. Oysa burada yolda yürürken bile o kişiyle günde 3-5 defa görebilirsiniz. Sonra haberi yaptığınız için siz kötü adam olursunuz. Bu yüzden ilişkileri dengede götürmek gerekiyor.

Reklamda çalışan elemanlarımızın haberle ilişkileri olmasa bile zaman zaman şikâyetleri bize iletirler. Örneğin Marmaris’in bir ilçesi olan Beldibi’nin ya da Armutalan’ın da haberlerini yapın diyorlar. Reklamcılar bir nevi bizim anketörlerimiz gibi. Bizlere gelip zaaflarımızı söylüyorlar.

Bunların dışında biz hem Anadolu Ajansı’na hem de İhlas Haber Ajansı’na üyeyiz. Vilayet basın bürosu ile irtibat halindeyiz. Ulusal gazetelerde çalışan arkadaşlarımız da var. Onlar da bize haber gönderirler. Önce kendi gazetelerine, sonra da bizim gazetemize gönderirler. Sadece onların gazetesinden önce yayınlanmasını istemezler. Biz de onların bu hassasiyetini anlayışla karşılıyoruz.

 

Burada size haber gönderen halkla ilişkiler şirketleri ya da departmanları var mı?

Tabii ki var. Bütün belediyelerin, kaymakamlığın halkla ilişkileri olduğu gibi, otellerin de halkla ilişkiler departmanları var. Bunların arasında sadece bazıları iyi haber akışı sağlıyor ve bu haber akışı, basını besleyecek kadar haber kaynağı sağlayamıyor. Siz onlardan bilgi almaya gittiğiniz zaman onlar sizden bilgi alıyorlar. Var ama çok işlevsel olduklarını söyleyemeyiz. 

 

Peki, oteller haricindeki kuruluşlarda, mesela Marmaris veya Muğla Ticaret Odası’na kayıtlı kuruluşların yapılanması nasıl? Sanayicilerden, üreticilerden size haber akışı geliyor mu? 

Marmaris’in zirai olarak faaliyet gösterecek durumu kalmadı. Çünkü yapılar bütün Marmaris’i doldurdu. Tarım alanları yerine apartlar, oteller, evler, siteler yapıldı. Karacasu, Hisarönü, Gökova köyleri, Köyceyiz köyleri, Aydın ve Çine gibi yerler Marmaris’e ürettiklerini getirirler. Marmaris bu hiterlandlardan beslenir. Balıkçılık da hemen hemen yok denecek kadar azdır.

 

Ticaret odasının turizm haricinde diğer iş kollarını canlandırmak için çalışmaları var mı?

Hayır. Ticaret odası sadece bir takım belgeleri ve formaliteleri bize sunar. Bunun dışında herhangi bir yol göstericiliği olduğunu görmedim. Örneğin bir bankadan kredi alacağınız zaman, ticaret odasından oraya kayıtlı olduğunuzu tescil eden bir belge istiyorlar. Zaman zaman konuklar gelir, biz de yerel basın olarak o konukların neler yaptığını izleriz. Bazen yurtdışı tanıtımlarına katılırlar. Rodos ve Hollanda’ya fuarlara gittiklerini duyuyoruz. Bunların dışında ciddi bir faaliyeti yok.

 

Marmaris’in tanıtımıyla ilgili kısa adı MARTAB olan, Marmaris Turizm Birliği oluşturulmuş. Sizin bu proje ile ilgili çalışmalarınız var mı? Tanıtımla ilgili yapılan çalışmalar içinde yerel basına yer veriyorlar mı?

Hayır. Yerel basın ile ilgili herhangi bir çalışmaları yok. Onlar kapalı devre gibi çalışıyorlar. Ben Rodos’ta tesadüfen bu projeyi gördüm. Ticaret Odası ile birlikte stand kiralamışlar. Biz de muhatap olarak katıldık dediler.

 

Sizin Marmaris’in tanıtımı ile ilgili yapmak veya dahil olmak istediğiniz projeler var mı?

Biz dolaylı veya dolaysız her zaman bu çalışmaların içerisindeyiz. Bizim yaptığımız iş de bir tanıtım işidir. Gazetemizin Marmaris’in aynası olduğumuzu düşünüyoruz. Biz aynı zamanda yazın İngilizce gazete çıkartıyoruz. Bu gazeteleri turistlerin yoğun olduğu yerlerde, Dalaman havalimanında, Netsel Marina’da dağıtıyoruz. Aynı zamanda turizm bürolarında ve otellerde de bırakıyoruz. Çağdaş Marmaris de hem Yaysat, hem de kendi dağıtıcılarımız aracılığı ile dağıtılıyor.

 

Gazetenizin tirajı ne kadar?

500 ile 700 arasında değişiyor. Tabii ki tirajdan getirimiz yok denecek kadar az. Bir kısmı ücretsiz dağıtılıyor, bir kısmı da abone olanlara gidiyor. Asıl gelir kaynağımız resmi ilanlar ve reklamlar.

 

Maddi anlamda matbaanız mı gazeteyi destekliyor yoksa gazete gelirleri mi matbaayı yaşatıyor? 

Ben bu işi 40 yıldır yapıyorum. Gün geliyor matbaa gazeteyi besliyor. Gün geliyor gazete matbaayı besliyor. Bir ayrım yapılamaz. Biz ikisinden de vazgeçemiyoruz. Gazeteyi çıkartmasak sadece matbaa faaliyetine geçsek ciddi bir boşluk olacak. Öğleden sonra akşam saatlerinde burada hep gazete basılır. Gazete kendisini resmi ilanlar, reklamlar ve abonelerle finanse ediyor. Finanse etmese bile bir güç olarak elimizde bir kimlik gibi bulunuyor. Bu kimlik de lekesiz ise bir takım avantajları oluyor. Taşrada gazete çıkartmak gerçekten çok zordur. Son derece kaygan bir zemindeyiz. Bu yüzden saygın bir gazete olmaya çalışıyoruz. Gerekirse kendi cebinizden ödeyeceksiniz. Kendi cebinden ödemeyen gazeteler ya iş adamlarına ya da belediyelere başvuruyor. Fakat bu sponsorluk anlamında değil. Birbirileriyle iyi geçinmek, hatalarını görmemek anlamındadır. Fakat bizim böyle bir kaygımız yok. Biz hatalı gördüğümüz her şeyi yazarız.

 

Okurdan destek görüyor musunuz?

Evet destek görüyoruz ama kimisi bunu göğsünü gere gere gösteriyor, kimisi “aman görmesinler ama ben sizin yanınızdayım” diyor.

 

İstanbul ile veya diğer büyük şehirlerdeki kuruluşlarla aranız nasıl? Türkiye çapında çalışan kuruluşlar yerel gazeteleri basın toplantılarına çağırıyorlar mı, basın gezilerine davet ediyorlar mı?

Burada daha çok konferans turizmi oluyor. Bunların yapılacağı haberini ya biz başka yerlerden öğreniyoruz ya da belediye bize davet maili atıyor. Bu şekilde konferansa katılıyoruz. Yerel gazetelere maalesef fazla önem vermiyorlar.

 

Yerel basına önem vermeme halinde zamanla bir değişiklik olmadı mı? Çünkü şirketlerin halkla ilişkiler departmanları gittikçe artıyor ve daha kurumsal çalışmalar yürütüyorlar. Gelen basın bülteni sayısında artış var mı?

Hayır, artış yok. Belki eskiden daha çok önemseniyordu. İnsanlar daha çok ulusal gazeteler ile çalışıyorlar ve İstanbul’dan gelirken ulusal gazetelerin muhabirleri ile geliyorlar. Halbuki o gazetecilerin hepsinin burada bir muhabiri var ve azımsanacak muhabirler de değiller. Büyük şehirlerde ulusal bir gazete de çalışmış ve kendini kanıtlamış muhabirler gelip burada emekliliklerini geçirip aynı zamanda işlerini devam ettiriyorlar. Burada bir boşluk doğacağını zannetmiyorum ama yine de İstanbul’dan gelen ekip, bir basın ordusu ile geliyor. Burada tatillerini geçirip geri dönerler. Bunlar da gazetelerinde ne kadar yer alır bilemeyiz.

 

Sanırım bu anlamda yerel basından faydalanamıyorlar? 

Şöyle bir durum da var. Buradaki tıp kongresini veya bir sanat olayını izleyebilecek oranda ihtisaslaşmış bir arkadaşımız da yok. Örneğin hentbolu, yüzmeyi izlemek için az da olsa bilgi birikimine sahip olmanız gerekiyor. Burada bu donanımda muhabir yok. Fakat bu da mümkün değil zaten. Bütçeler çok kısıtlı. Yasaya göre biz 4 muhabir çalıştırmak zorundayız. Fakat yasa böyle bir kısıtlama yapmasa herkes 1 muhabirle çalışacak. Çünkü diğer 3 muhabirin sigortası ve diğer giderleri bizi zaten zorluyor.

 

İnternet yayıncılığı git gide yaygınlaşıyor. İnternet sitelerinde çok fazla yayın yapılıyor olması sizi etkiliyor mu? Siz web sitesi kurup, gazete yerine internet üzerinden devam etmeyi düşünüyor musunuz? Marmaris’in yapısı buna müsait mi?

Biz resmi ilan geliri olmadan bu gazeteyi çıkartıp çıkartmayacağımızı çok düşündük. İnternet gazeteciliğini yaparsak resmi ilandan yoksun kalacağız. Öte taraftan bizim www.cagdasmarmaris.net adıyla yayın yapan kendi sitemiz de var. Her sabah güncelleniyor. Web sitemizde günde ortalama 1500 ziyaretçimiz oluyor.

Yerel basın nasıl bir yapılanmaya sahip? 

Yerel basının hem çok onurlu olanları, hem de çok haysiyetsiz olanları var. Kurtuluş savaşımız sırasında mücadeleye destek veren Yeni Adana gibi gazetelerimiz var. Türkiye genelinde ayakları üzerinde durabilen, dayanıklı gazetelerimiz var.

Bir de gelene gidene yağ çekerek, yerel gazeteciliğin onurunu ayaklar altına alanlar var. Bunlar mesleğimizi yozlaştırıyor. Ama biz gazetecinin dik durmasını istiyoruz. Bu işi yapamıyorsa yapmasın, yapıyorsa da dik dursun istiyoruz. Dik durabilmek için de öz sermaye sahibi olması lazım. Belediyelerden, iş adamlarından ya da şirketlerden 3-5 kuruş bekleniyorsa, pek çok şeyi de göz ardı edeceğiniz anlamına gelir. 

Resmi ilanlar yerel basına ekonomik anlamda destek oluyor, hatta bazı gazetelerin sırf bu ilanları alabilmek için çıktığı söyleniyor. Öte taraftan her sene resmi ilanların kesileceği haberi çıkar. Sizce resmi ilanların durumu nedir? 

Haklısınız, resmi ilanların kesilmesi zaman zaman gündeme gelir. Son ihale yasasından sonra resmi ilanlardan beslenmek isteyen gazeteler mantar gibi büyüdüler. İhale yasası, resmi ilanların şu kadarını yerel basında, şu kadarını ulusal basında yayınlayacaksınız deyince gazeteler birden çoğaldı.

Örneğin biz burada yıllardır tek gazeteydik. Resmi ilan geliri ömür boyu aylık gelir gibi bir şey. Az da değil, çünkü ailenizi veya başka birini künyede göstererek sigortalı yapabiliyorsunuz ve siz az bir sermaye ile gazetenizi çıkartıyorsunuz. Böyle olunca inşaat işçisi de gazeteci oluyor, başkaları da! Yılda bir defa Muğla’dan basın kontrol grubu gelir, bakar. Bunun bir denetimi ve yaptırımı olmalıdır. Yüzde 80 haber kullanmak zorundasın, sen yüzde 30 kullanmışsın diye uyarmaları gerekir. “Böyle yapmazsan resmi ilanınızı keseceğiz” deseler belki iş daha ciddi boyutlarda olur. Tadı yok demek istemiyorum ama her şeydeki gibi bunda da ciddi bir yozlaşma var.

Mehmet Emin Berber kimdir?

Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümü’nü bitirdi ve öğretmenliğe başladı. Öğretmenliği ile birlikte gazetecilik de yaptı. 16 yıl edebiyat öğretmenliği yaptıktan sonra, mesleğini bırakarak gazeteciliğe yöneldi. NTV, TRT ve Anadolu Ajansı muhabirliği yaptı. Şu anda Cumhuriyet, TRT ve Çağdaş Marmaris’in muhabirliğini yapıyor ve mesleğini 40 yıldır sürdürüyor. 

Çağdaş Marmaris Gazetesi 

Tepe Mahallesi 33 Sokak No:24/4 48700 Marmaris, Muğla
Tel: +90 252 412 04 40 - 413 59 56
Fax: +90 252 413 23 03
E-posta: cmarmaris@gmail.com
Web: www.cagdasmarmaris.net

 Halklailiskiler.com.tr   

5607 kez okunmuş

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmış olmalısınız.