reklam
reklam
reklam
reklam

Temizlik Sektörünün Kimyası

Köşe Yazısı - 10 Eylül 2010, Cuma
İş ve İşletme: Recep Ali Aksoylu
 
Cleaner Magazine’de bundan böyle Temizlik Sektörünün Kimyasını yazmaya çalışacağım. Ama temizliğe, kimyasına bulaşmadan firmaların neden dış kaynak kullanımını tercih ettiği, temizlik iş kolunun son yıllardaki gelişimi üzerinde duracağım.
 
Tüm sektörlerde rekabetin yoğunlaşması, enflasyonla beraber kar marjlarının - kazancın düşmesi sonucu şirketler gerçek anlamda verimlilik ve maliyetlerini düşürücü tedbirler geliştirmeye başladılar. Özellikle kendilerine rekabet avantajı sağlayan temel işlevleri ile ilgili işlerin dışındaki tüm fonksiyonları başka işletmelere gördürmek suretiyle, yani dış kaynak kullanarak (outsuorcing yaparak); hem kaynak tasarrufu yapabiliyor, hem de bu sayede yapı olarak küçülerek (downsizing) kendilerinin çok iyi bildiği işler üzerinde yoğunlaşma kabiliyetini yakalamış oluyorlar.
 
Firmalar bazı işleri dışarıya neden yaptırır?
 
Çünkü Outsuorcing (hizmet tedarikçisi, taşeron, yüklenici kullanarak) de belli iş alanlarında uzmanlaşmış firmalara iş aktarımı yapılarak, aktarımı yapan firmanın asıl işine odaklanması sağlanıyor. Dışarıdan sorumluluk üstlenmiş kurumlarda, kendi uzmanlık alanındaki profesyonel bakış açılarıyla, destek verdikleri firmanın iş yoğunluğu nedeniyle göremediği ya da ilgilenemedikleri alanlara zaman kaybetmeden müdahale edebiliyor ve ileride çıkabilecek sorunları önleyerek iş etkinliğini maksimuma çıkarabiliyor. Neticede dış kaynağı kullanan işletme salt kendi öz işine odaklandığı, dış kaynak kullanıcısı da sunduğu hizmete çok daha vakıf olduğundan bütünde verimlilik artmakta, maliyetler de düşmekte. 
Ancak, mental olarak böyle de, realite böyle mi?
 
Türkiye’nin endüstrileşme sürecinde Dış Kaynak Kullanımın iki temel öğesinden biri olan verimlilik bütünüyle göz ardı edilip sadece iş gücü maliyetlerini düşürmek, bazı yasal ödemeleri üstlenmemek adına işverenler, bünyelerinden birilerine hizmet firması kurmuş veya kurdurmuş. Üzücü yanı bu sağlıksız gelişmeyi maalesef en önemli endüstriyel firmalarımız bile desteklemiş zamanında. Böylece yasal yetersizlikler nedeniyle hiçbir mesleki yeterliliği olmadan salt eşe dosta “taşeron” olmak için yüzlerce, belki binlerce firma (!) oluşmuş, işi layıkıyla yapanlara karşı da haksız rekabet yaratılmıştır. Ancak, dün bu sağlıksız oluşumu tetikleyen endüstriyel kurumlarımız bile bugün hem karlarını optimize edebilmek, hem daha gerçekçi hizmet satın alabilmek için nitelikli kurumları tercih etmek, çok uluslu iseler diğer ülkelerde hizmet aldıkları şirketlere iş yaptırma eğilimine girmişlerdir. Hatta buna hizmetlerin tamamını tek bir elden tedarik etme (facility management ya da Türkçe ifadesiyle bina ve endüstri hizmet yönetimi) eğilimini de ekleyince, yerli hizmet şirketlerinin yabancı gruplar ile güç birliği yapması da kaçınılmaz görüldüğü bir evreye girilmiştir.     
 
Dış kaynak kullanımı ve çok ulusluların ilgisi
 
Her alanda yabancı sermayenin pazarımıza yoğunlaşan ilgisi, ekonomide büyüme trendinin devam edeceğine inanılması ve ülkemizde hizmet sektörünün de giderek olgunlaşmaya başlamasıyla çok uluslu gruplar, Outsuorcing yapılan işler konusunda da pazarımızı hedef almaya başladılar. Çünkü, gelişmiş ekonomilerde pazarlarının doyması, Türkiye pazarının elverişliliği ve gelişime açık olması yanında, Türkiye de yatırım yapmış global şirketler de kendi ülkelerinde çalıştığı ve standartlarını bildiği hizmet yönetimi şirketlerini gittikleri ülkelerde de görmek istiyor. Buna karşın düşük kar marjları nedeniyle işletme karlılıkları kalmamış, neredeyse tamamı finansman sıkıntısı yaşayan yerli hizmet firmaları da birkaç yıl içerisinde disiplinleri olgunlaşıp müthiş gelişecek pazarda devre dışı kalmamak için çok uluslu entegre hizmet yönetimi (Facility Management / Bina ve Endüstri Hizmet Yönetimi)  gruplarının hisse devri önerilerini değerlendirmede geri kalmak istememektedir.
 
Bu noktada bilinç dışı haksız rekabetle maliyetinin çok çok altında proje kazanarak, proje ve istihdam sayısının yüksekliğinden hareketle borç sarmalındaki firmasını yabancıya satabileceğini umut edenleri şimdilik es geçip, başka bir yazıya bırakıyorum. Dönelim konumuza;    
 
Pazar yabancılara mi kalacak?
 
İşini butik tarzı yapan nitelikliler ile çok az sayıda kurumsallaşma sürecini tamamlayabilmiş, doğru fiyatlandırma yapabilen ve tahsilat sorunu çekmeyen firmalar elbette işine devam edebilecektir. Pazarın buzdağı olan ve ancak bazı özel becerilere sahip kişilere ait şirketlerin bütünüyle hakim olduğu kamuda ise yasal düzenlemeler tam sağlıklı oluşturulana kadar mevcut şirketler hizmet vermeye ya da büyük oranda vermemeye devam edecektir. Ama hizmet sektörünün özellikle özel sektöre hizmet veren firmaları, sıraladığım etkenlerden hareketle karlılık ve büyümelerinden çok pazarda kalabilenler arasında yer alabilmek için, daha güçlü finansman yapısına, makine parkına sahıp olmak, temizlik veya sundukları hizmet seçeneğinin dışında diğer konularda da hizmet vermenin gerekliliğini hissetmiş ve gelişmiş ülkelerdeki gibi “Facility Management” tarzında yapılanmanın arayışı içerisine girmişlerdir. 
 
Bu yapılanma için bilgi, finansman ve işe dair alt yapıları yokken, unvanlarının veya logolarının önüne, “group” yazarak bu süreci tamamladıklarını, facility management sunabildiklerini zannetmekte veya zannedilmesini sağlama gayretindedirler. Ama ayakları yere basan, entegre hizmet yönetiminin kolay olmadığını, belli bir birikim gerektirdiğinin farkında olan hizmet iş kolunda belli bir hacimsel büyüklüğe ulaşmış firmalar, içerden veya dışarıdan ortaklıklar, beraberlikler oluşturarak yeni sürece adapte olmaya hazırlanmaktadırlar.
 
Çok uluslu firmalar sektöre sermaye, know-how, teknik çözümler ve makineleşme ile propaganda gücü getireceğinden, sektörün mevcut aktörleri artık sektörde el yordamıyla iş yapılamayacağının farkındadır. Bu yüzden yabancıyla ortaklık sürecine giremeyecek, özellikle özel sektöre hizmet veren temizlik firmaları da becerebildikleri oranda kurumsallaşma süreçlerini başlatarak, büyüyen pazarda; büyüme bir yana ayakta kalmaya, müşteri portföylerini muhafaza etmeye çalışacaklardır. Ayakta kalabilenlerde 90’lı yıllardaki kadar olmasa da yine de tatlı paralar kazanabileceklerdir. Çünkü, hizmet sektörünün profesyonelleşmesi sektöre disiplin kazandıracak ve bu sayede bugün para kazanamayan firmalar projelerin fiyatlandırmasında, “insan-beden maliyetinden birim iş maliyetine” geçilebilmesi sonucu tekrar kar elde edebilecek, hatta hizmet verdikleri kurumlarda bütçelerinde tasarrufa gidebileceklerdir.

Recep Ali Aksoylu
raksoylu@gmail.com
TESHIAD Yönetim Kurulu Üyesi
ENHAS ZABEL FM Genel Müdürü    

3647 kez okunmuş Recep Ali Aksoylu

Yazarın diğer yazılarını görmek için tıklayınız.
Çayluktan Kürsüye...   224 gün önce eklendi
Ekilen Biçiliyor   551 gün önce eklendi
Bayim olur musun?   613 gün önce eklendi
Marmara depremi daha gerçekleşmedi...   678 gün önce eklendi
Kampanya kime neden yapılır?   694 gün önce eklendi
İthal çay tüketenlere lafım...   713 gün önce eklendi
Hesabı Kitabı, Kuralı Olmayan Futbol Endüstrisi   957 gün önce eklendi
Alkışta Cimri Olmayalım   1091 gün önce eklendi
Feshane'nin ardından...   1149 gün önce eklendi
Franchising'e bir de bu açıdan bakın...   1217 gün önce eklendi
Temiz gözükmek mi, temiz olmak mı?   1374 gün önce eklendi
Emekleyen didi kiviyi uçurabilir mi?   1424 gün önce eklendi
di di Soğuk çay ve Çaykur   1458 gün önce eklendi
Haçapuranın Taşı, Kayığun Eğmeleri!   1586 gün önce eklendi
Sadık Müşteri Olmamı Sağlayan 3 Örnek   1623 gün önce eklendi
Kuruşumuz Hangi Satıcıya Nasip Oluyor?   1639 gün önce eklendi
Mahsun'un Dizisi Şive'den Çaktı   1689 gün önce eklendi
Tesis Yönetimi - Facility Management Dedikleri...   1699 gün önce eklendi
Yazdığını Okuyamayan 'Mürettip'lerle İş Görmek   1718 gün önce eklendi
Temizliğin Fuarında Buluşalım mı?   1738 gün önce eklendi
Elini Taş'ın Altına Koyanlarla Başarmak   1744 gün önce eklendi
AYDER'İ KAYIP MI ETTİK?   1763 gün önce eklendi
TAŞERONLUK ÇALIŞANI RİSKE ETMEK MİDİR?   1929 gün önce eklendi
Rize'den Kargonuz Var! 'Green Life'   2085 gün önce eklendi
Erzurum Kongresi Ve Juliet'in Balkonu...   2155 gün önce eklendi
Sınav Yolunda Annelerimizle Beraber   2241 gün önce eklendi
Leyla'nın Evi, Onur'suz Sergilenecek   2400 gün önce eklendi
Yaşamın Her Safhasında Öğretmenlerimiz   2405 gün önce eklendi
• Temizlik Sektörünün Kimyası   2480 gün önce eklendi
Rize Bezinin Dayanılmazlığı   2492 gün önce eklendi
Burçak Çöllü... Genç Ve Yetenekli Bir Sanatçı O...   2567 gün önce eklendi
Karadeniz Kadını İfakat   2662 gün önce eklendi
Yorum yapabilmek için üye girişi yapmış olmalısınız.